หากคุณคิดว่า “ส่าหรี” คือเสื้อผ้าชนิดเดียวที่เป็นตัวแทนของหญิงสาวอินเดีย… ฉันอยากชวนคุณมารู้จักกับอีกหนึ่งจิตวิญญาณแห่งแฟชั่นหัตถศิลป์ที่ซ่อนตัวอยู่ทางตะวันตกสุดของประเทศ ณ เขตกัจฉ์ (Kutch) รัฐคุชราต ดินแดนกึ่งทะเลทรายที่เต็มไปด้วยเสน่ห์อันน่าทึ่ง
จากการเดินทางไปเยือนคุชราต ฉันได้พบกับสตรีชาวคัช (Kutchi) และชาวราพารี (Rabari) ในชุดพื้นเมืองสีสันสดใสที่สะดุดตาตั้งแต่แรกเห็น ชุดนี้มีชื่อเรียกว่า ‘ชาณิยา โชลี’ (Chaniya Choli)’ ซึ่งแฝงไปด้วยภูมิปัญญา การเอาตัวรอดจากภูมิประเทศอันแห้งแล้ง และความรักที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น…
มาถอดรหัสความลับที่ซ่อนอยู่บนผืนผ้าชุดนี้ไปพร้อมๆ กันค่ะ
สามชิ้นส่วนหลักของชุด Chaniya Choli
1. โชลี (Choli) — เสื้อตัวบนปักกระจกเงา เสื้อตัวบนดีไซน์เข้ารูปที่โดดเด่นด้วย “งานปักคัช” (Kutch Embroidery) สิ่งที่พิเศษที่สุดคือการฝังเศษกระจกเงาชิ้นเล็กๆ ที่เรียกว่า ‘อาบลา’ (Abhla) ลงไปบนผ้า ซึ่งตามความเชื่อโบราณ กระจกเหล่านี้จะทำหน้าที่สะท้อนแสงแดดระยิบระยับเพื่อขับไล่สิ่งชั่วร้าย และปกป้องคุ้มครองผู้สวมใส่เวลาออกไปเลี้ยงสัตว์ท่ามกลางทะเลทราย
2. ชาณิยา (Chaniya) — กระโปรงยาวกันลมทรายและงานมัดย้อม กระโปรงยาวจีบรอบตัวค่อนข้างหนา ทิ้งตัวยาวจรดข้อเท้า ออกแบบมาเพื่อช่วยป้องกันความร้อนและพายุลมทรายในแถบกึ่งทะเลทราย จุดเด่นบนผืนผ้าคือลายจุดเล็กๆ ละยิบระยับพรูเต็มผืนผ้า ซึ่งเกิดจากเทคนิคผ้ามัดย้อมโบราณอันเป็นเอกลักษณ์ที่เรียกว่า ‘บันธานี’ (Bandhani) งานคราฟต์ทำมือที่ช่างฝีมือต้องใช้เล็บจิกและมัดปมทีละจุดอย่างประณีตก่อนนำไปย้อมสี
3. โอด์นี (Odhni) — ผ้าคลุมศีรษะ มรดกจากแม่สู่ลูกสาว ผ้าผืนยาวสำหรับคลุมศีรษะและไหล่ ทอดตัวลงมาด้านหลังอย่างสุภาพ นอกจากจะใช้ประโยชน์ในการบังแดดที่ร้อนระอุของอินเดียตะวันตกแล้ว โอด์นี ยังเปรียบเสมือนสมุดบันทึกประวัติศาสตร์ เพราะลวดลายปักและเทคนิคการมัดย้อมบนผ้าผืนนี้ จะเป็นศิลปะเฉพาะตัวของแต่ละชนเผ่า ซึ่งมารดาจะตั้งใจส่งต่อถักทอเทคนิคนี้ส่งต่อไปยังลูกสาวรุ่นสู่รุ่นด้วยความรัก
แม้ในวิถีชีวิตประจำวันจริงๆ ของชาวบ้านที่เราพบเจอ พวกเธออาจจะไม่ได้สวมชุดปักกระจกเต็มยศและหนาหนักครบครันเหมือนในตู้จัดแสดงของพิพิธภัณฑ์ โดยมักจะเลือกสวมกระโปรงผ้าพื้นสีแดงสดเรียบๆ เพื่อความคล่องตัวในการทำงาน… แต่สิ่งที่ไม่เคยหายไปเลยคือ “เอกลักษณ์” ทั้งงานปักช่วงอก เครื่องประดับเงินชิ้นโต และห่วงจมูกทองคำ (Nath) ชุด Chaniya Choli จึงไม่ใช่แค่เสื้อผ้า แต่มันคือประวัติศาสตร์ที่มีชีวิตและยังคงหายใจอยู่ท่ามกลางผืนทรายแห่งคุชราต
Nim Journey 
Leave a Reply