A Legend of Travel
เที่ยว Kharanaq – Chak Chak – Meybod – เย็นย่ำใน Yazd
เริ่มต้นวันด้วยข่าวชวนปวดหัวจากทางโรงแรม แท็กซี่ที่เราจองไว้สำหรับออกทริปหนึ่งวันไปยัง Maybod, Chak Chak และ Kharanaq ดันยกเลิกกะทันหันเพราะคนขับหนีไป Shiraz เสียอย่างนั้น! แต่การเดินทางไม่เคยหมดทาง เราจึงโทรหาคนขับใจดีที่พาเราเที่ยวเมื่อวาน เขายินดีขับรถพาเราไปต่อโดยไม่รีรอ วันของเราจึงเริ่มต้นไปตามแผนที่วางแผนไว้
(เพิ่มเติม…)
เรามาถึง Yazd ตอนฟ้ายังไม่สว่าง รถบัสค่อย ๆ แล่นเข้าจอดในสถานีอย่างเงียบงัน บางคนบ่นว่านอนไม่หลับตลอดคืนเพราะเบาะไม่สบาย แต่สำหรับฉัน มันกว้างพอจะพิงศีรษะหลับได้ แม้จะไม่เต็มอิ่ม แต่ก็เพียงพอให้เริ่มต้นเช้าวันใหม่ด้วยความสดชื่นแบบทะเลทราย
เราเรียกแท็กซี่ตรงไปยังที่พัก Jungle Hotel โรงแรมเล็ก ๆ ใจกลางเมืองเก่า ที่เราจองไว้สองคืน ราคาคืนละ 70 ดอลลาร์ พร้อมห้องน้ำส่วนตัวและอาหารเช้าเรียบง่าย โชคดีที่ทางโรงแรมให้เช็คอินแต่เช้า เราได้พักผ่อนหลังจากคืนที่โยกเยกบนถนนสายยาว
หลังจากเปลี่ยนเสื้อผ้าและดื่มชาร้อน ๆ เราก็เริ่มต้นเดินสำรวจเมืองกันอย่างกระตือรือร้น แวะร้านกาแฟเล็ก ๆ ก่อนจะเถลไถลเข้าไปเลือกดูผ้าทอมือ เสื้อผ้าพื้นเมืองในร้านท้องถิ่น เสน่ห์ของ Yazd คือทุกอย่างดูนุ่มนวล ทั้งสีของเมือง อากาศ และแม้แต่รอยยิ้มของผู้คน
จากนั้นเราก็มาถึง Jame Mosque of Yazd — หนึ่งในมัสยิดที่งดงามและโดดเด่นที่สุดของอิหร่าน
Jame Mosque of Yazd หรือในภาษาเปอร์เซียว่า Masjed-e Jameh เป็นมัสยิดหลักของเมือง Yazd ซึ่งถือเป็นหนึ่งในตัวอย่างที่งดงามที่สุดของสถาปัตยกรรมสไตล์เปอร์เซียนยุค Ilkhanid และ Timurid สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 14 บนพื้นที่ของวิหารโซโรอัสเตอร์เก่า (Zoroastrian fire temple) และมีการบูรณะต่อเนื่องหลายยุคหลายสมัย
ที่นี่เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของสถาปัตยกรรมเปอร์เซียนยุคกลาง มีหออะซานแฝดสูง 52 เมตร ซึ่งถือว่าสูงที่สุดในอิหร่าน ซุ้มประตูหน้าสูงตระหง่าน ประดับด้วยกระเบื้องโมเสคสีฟ้า เทอร์ควอยซ์ และเขียวเข้ม ลวดลายเรขาคณิตละเอียดราวบทกวีแปะอยู่บนผนังอิฐ
แม้มิใช่ชาวมุสลิม เราก็สามารถเดินชมได้อย่างอิสระ ภายในมัสยิดยังมี Mihrab แกะสลักหินอ่อนสวยงาม ซึ่งบอกทิศทางไปเมกกะ มันไม่ใช่แค่สิ่งปลูกสร้าง แต่คือการสะสมของศรัทธา ศิลปะ
พื้นที่รอบ Jame Mosque คือหัวใจของเมืองเก่า Yazd ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็น มรดกโลกโดย UNESCO ในปี 2017 เนื่องจากเป็นหนึ่งในเมืองที่ยังคงรูปแบบดั้งเดิมของการก่อสร้างแบบ “อิฐดิน” (adobe) ได้ดีที่สุดในโลก
เดินจากมัสยิดออกไปเพียงไม่กี่นาที เราพบกับตรอกเล็กตรอกน้อยที่ปูด้วยอิฐ มีหลังคาโค้งแบบเปอร์เซียที่ช่วยกรองแสงและลดความร้อน เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นในการอยู่ร่วมกับธรรมชาติกลางทะเลทราย
ใกล้ทางเข้ามัสยิด เราแวะที่ Le Café de Paris ร้านกาแฟเล็ก ๆ ที่เจ้าของเป็นคู่สามีภรรยาชาวอิหร่านซึ่งพูดภาษาฝรั่งเศสคล่องราวกับอยู่ในปารีส กาแฟเข้มข้น เครปนุ่มละลายในปาก และแซนด์วิชรสชาติดีจนเราอดถามไม่ได้ว่าเย็นนี้มีพาสต้าหรือไม่
ลุงเจ้าของร้านยิ้มแล้วตอบเรียบง่ายว่า “ไม่มีในเมนูหรอก…แต่ถ้ามาเย็นนี้ ฉันจะทำให้”
เป็นคำพูดที่เหมือนคำสัญญา…เรียบง่ายแต่เต็มไปด้วยน้ำใจ ซึ่งพวกเราตั้งใจว่าจะกลับมาแน่ๆ
บ่ายสองหลังออกจากร้านกาแฟ เราเรียกแท็กซี่เพื่อไปเยี่ยมชมสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของ ศาสนาโซโรอัสเตอร์ ศาสนาเก่าแก่ของชาวเปอร์เซียที่เคยรุ่งเรืองก่อนการมาถึงของอิสลาม ปัจจุบันแม้ผู้นับถือจะเหลือน้อย แต่ศรัทธายังคงฝังลึกอยู่ในเมือง Yazd
แท็กซี่ตกลงราคา 3 จุดหมาย 12 ดอลลาร์ ระหว่างทางเขาพยายามชวนเราไปทัวร์รอบนอกเมือง แต่เราได้จองแท็กซี่ไว้แล้ว ก็เลยติดต่อเอาไว้สำหรับพาไป Isfahan ในวันมะรืนแทน ได้ทั้งทริปและเพื่อนใหม่ในเวลาเดียวกัน
จุดหมายแรกคือ Atashkadeh (Fire Temple)
ในศาสนาโซโรอัสเตอร์ ไฟคือสัญลักษณ์ของความบริสุทธิ์และปัญญา ที่ Fire Temple ของ Yazd นี้มี “เปลวไฟนิรันดร์” ที่ว่ากันว่าไม่เคยมอดดับมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 470 ซึ่งเท่ากับว่าไฟดวงนี้ลุกโชนมานานกว่าพันห้าร้อยปี
ตัวอาคารนั้นเรียบง่าย ไม่โอ่อ่าเหมือนมัสยิดหรือวัดอื่น ๆ แต่กลับให้ความรู้สึกสงบลึก ๆ คล้ายกำลังยืนอยู่ต่อหน้าธาตุแท้ของศรัทธา ที่นี่นักท่องเที่ยวสามารถเข้าชมได้ แต่จะถูกกั้นไม่ให้เข้าใกล้เตาไฟโดยตรง ต้องมองผ่านกระจกเพื่อคงความเคารพตามความเชื่อดั้งเดิม
ต่อมาคือ Tower of Silence (Dakhmeh) หอคอยกลมบนเนินเขาเตี้ย ๆ
เพียงไม่กี่นาทีจากตัวเมือง เราก็มาถึงหุบเขาเตี้ย ๆ แห่งหนึ่งที่ดูเงียบและเวิ้งว้าง บนยอดเนินมีกลุ่มหอคอยกลมขนาดใหญ่ตั้งอยู่ ที่นี่คือ Dakhmeh หรือที่รู้จักกันในชื่อ “หอคอยแห่งความเงียบ”
ในอดีต ชาวโซโรอัสเตอร์เชื่อว่าร่างของผู้เสียชีวิตจะทำให้ดิน น้ำ และไฟบริสุทธิ์เกิดมลทิน จึงไม่นิยมฝังหรือเผา พวกเขาจึงนำศพขึ้นไปวางบนยอดหอคอยนี้ ปล่อยให้แร้งและธรรมชาติจัดการคืนสภาพร่างกลับสู่โลกอย่างไร้มลทิน
แม้ปัจจุบันวิธีปฏิบัตินี้ไม่ได้ใช้แล้ว แต่สถานที่แห่งนี้ยังคงถูกรักษาไว้ในฐานะอนุสรณ์ของความเชื่อเก่าแก่ และเป็นจุดชมวิวที่มองเห็นตัวเมือง Yazd ได้ไกลสุดลูกหูลูกตา บรรยากาศที่เงียบสงัด คล้ายจะบอกเล่าความนอบน้อมที่ธรรมชาติและความตายเคยถูกเชิดชูด้วยความเคารพ
จุดสุดท้ายที่พาไปคือ Dawlat Abad Garden
สวนเปอร์เซียดั้งเดิมที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกโดย UNESCO เช่นกัน ที่นี่คือโอเอซิสแห่งสีเขียวท่ามกลางทะเลทราย จุดเด่นที่สุดคือ Badgir หรือหอระบายลม สูงกว่า 33 เมตร ซึ่งเป็น หอคอยลมที่สูงที่สุดในอิหร่าน
สถาปัตยกรรมนี้แสดงถึงภูมิปัญญาการใช้ลมระบายอากาศในอาคารกลางทะเลทรายได้อย่างชาญฉลาด ภายในสวนมีสระน้ำยาวทอดกลาง พุ่มไม้เขียวขจี และกลิ่นดอกไม้จาง ๆ ลอยอยู่ในอากาศ
หลังจากวันแห่งการเดินทางผ่านศรัทธาเก่า ๆ มาทั้งวัน สวนแห่งนี้คือจุดพักสายตาและหัวใจที่งดงาม
ตกเย็น เรากลับเข้าเมืองมาเดินเล่นที่ Amir Chakhmaq Square จัตุรัสกว้างใจกลางเมืองเก่าที่เปล่งประกายแสงสีทองจากพระอาทิตย์ตก แผงขายขนมท้องถิ่นเรียงรายอยู่ริมทาง กลิ่นแป้งทอดและน้ำกุหลาบลอยมาในอากาศ อารมณ์คล้ายงานวัดกลางทะเลทราย
จัตุรัส Amir Chakhmaq (อาเมียร์ ชาคห์มากห์) ตั้งอยู่ใจกลางเมืองเก่า Yazd และถือเป็นหนึ่งในแลนด์มาร์กสำคัญที่สุดของเมือง จัตุรัสแห่งนี้ไม่เพียงเป็นศูนย์กลางการพบปะของผู้คน แต่ยังเป็นศูนย์รวมของศรัทธา ประวัติศาสตร์ และความทรงจำของเมืองที่มีชีวิตมากว่า 700 ปี
ประวัติย่อ
จัตุรัสนี้ตั้งชื่อตาม Amir Jalal al-Din Chakhmaq ขุนนางแห่งราชวงศ์ทีมูริด (Timurid) ผู้ปกครอง Yazd ในช่วงศตวรรษที่ 15 เขาและภรรยาได้ริเริ่มสร้างมัสยิด อาคารสาธารณะ และตลาดเพื่อพัฒนาเมือง ซึ่งกลายเป็นศูนย์กลางการค้าและศาสนาในยุคนั้น
สิ่งก่อสร้างหลักที่เด่นที่สุดในบริเวณนี้คือ:
ยามค่ำที่จัตุรัสจะเปิดไฟประดับซุ้มจัตุรัสอย่างงดงาม แสงสีทองนวลกระทบกับผิวอิฐดิน และผู้คนมักมานั่งพูดคุย จิบชา หรือเดินเล่นกันอย่างผ่อนคลาย เป็นจุดชมพระอาทิตย์ตกที่โรแมนติก
แล้วเราก็กลับไป “ทวงสัญญา” จากลุงที่ Le Café de Paris และแน่นอน พาสต้าร้อน ๆ จานนั้นวางลงตรงหน้าเรา กลิ่นหอมจากซอสมะเขือเทศและสมุนไพรอบอวลไปทั่วโต๊ะ มันไม่ใช่พาสต้าที่หรูหรา แต่มันอร่อยเพราะมาพร้อมรอยยิ้มและความตั้งใจจากเจ้าของร้าน
บางครั้ง ความประทับใจของการเดินทางไม่ใช่สถานที่ แต่เป็นคนตัวเล็ก ๆ ที่เราได้พบ…กับคำพูดง่าย ๆ ที่กลายเป็นความทรงจำยาวนาน
เช้านี้เริ่มต้นง่าย ๆ กับอาหารเช้าแบบฉบับนักเดินทางงบน้อย…มาม่าในแก้ว 😅 ไม่ได้อร่อยล้ำหรือซดคล่องคออย่างซุปร้อน ๆ ที่จินตนาการไว้ แต่อย่างน้อยก็ช่วยให้อุ่นท้อง พร้อมลุยวันใหม่ที่รออยู่ตรงหน้า
วันนี้เป็นวันที่ฉันตื่นเต้นที่สุดวันหนึ่งของทริป เพราะเราจะไปเยือน “Persepolis” เมืองหลวงเก่าแก่ของจักรวรรดิเปอร์เซีย ที่เคยยิ่งใหญ่ที่สุดในโลกเมื่อกว่า 2,500 ปีก่อน
(เพิ่มเติม…)
เช้าวันนี้ เราตื่นมาพร้อมกลิ่นขนมปังหอมๆ และชาร้อนๆ ฝีมือภรรยาของคุณ Iraj อาหารเช้าไม่ต้องหรูหรา แค่น้ำใจที่ใส่มาก็ทำให้อิ่มไปถึงใจ ก่อนจะขึ้นเครื่องบินมุ่งหน้าสู่ Shiraz เมืองที่ว่ากันว่าเป็น “เมืองแห่งกวี ดอกไม้ และสวน”
เราเข้าพักที่ Sephur Traditional Hotel โรงแรมน่ารักในบ้านโบราณแบบเปอร์เซียดั้งเดิม ภายนอกดูธรรมดา แต่เมื่อเดินเข้าไปก็พบกับลานสวนกลางบ้านที่ลึกลงไปต่ำกว่าระดับพื้น สถาปัตยกรรมแบบนี้เรียกว่า howz-khaneh ซึ่งช่วยเก็บความเย็นในฤดูร้อน และเป็นหัวใจของบ้านแบบเปอร์เซีย
(เพิ่มเติม…)
คืนนี้เรานอนกันที่บ้านของคุณ Iraj ไกด์ใจดีที่ต้อนรับดูแลเรามาตลอดทั้งวัน เมื่อกลับถึงบ้านในช่วงค่ำ ก็พบว่าภรรยาของเขาได้เตรียมอาหารเย็นพื้นเมืองอิหร่านไว้ให้เราอย่างอบอุ่น
บนโต๊ะอาหารมีเมนูพื้นบ้านของอิหร่านเรียงรายอย่างอบอุ่น ไม่ได้หรูหรา แต่กลิ่นหอมของเครื่องเทศและวัตถุดิบสดใหม่ทำให้ทุกคำมีความหมาย
(เพิ่มเติม…)
Nim Journey 