Nim Journey

เมืองออรังกาบัดเป็นเมืองเล็กๆ ที่มีชื่อเสียงผูกพันกับประวัติศาสตร์อันซับซ้อนและเรื่องราวดราม่าไม่แพ้เมืองใหญ่ๆ ของอินเดีย ที่นี่ได้ชื่อมาจากเจ้าชายออรังเซป โอรสของกษัตริย์ชาห์เจฮัน ผู้มีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลกจากการสร้างทัชมาฮาล อนุสรณ์แห่งความรักแด่พระมเหสีมุมตัส

ตามประวัติศาสตร์เล่าว่า กษัตริย์ชาห์เจฮันทรงวิตกกังวลเรื่องการแย่งชิงบัลลังก์จากพระโอรสของพระองค์เอง จึงส่งเจ้าชายแต่ละองค์ออกไปปกครองเมืองต่างๆ เพื่อเป็นการกระจายอำนาจและลดแรงกระทบกระทั่งกัน แต่ท้ายที่สุดแล้ว บัลลังก์แห่งราชวงศ์โมกุลก็ตกอยู่ในมือของเจ้าชายออรังเซป โอรสองค์ที่สาม ผู้ถูกส่งมาปกครองเมืองเล็กๆ อย่างออรังกาบัด และเป็นคนเดียวกันที่กุมขังพระบิดาไว้ในป้อมเมืองอัครา ให้ทรงเฝ้ามองทัชมาฮาลจากหน้าต่างแห่งการจองจำไปจนถึงวาระสุดท้ายของชีวิต

ในสายตาของหลายคน กษัตริย์ออรังเซปอาจดูเหมือนเป็นกษัตริย์ที่โหดเหี้ยม ทรงมีแนวคิดอนุรักษ์นิยมและเคร่งศาสนา แต่ก็ไม่อาจปฏิเสธได้ว่าพระองค์ทรงทำให้อาณาจักรโมกุลขยายดินแดนออกไปกว้างใหญ่ไพศาล และรุ่งเรืองกว่าในยุคของกษัตริย์พระองค์ใดที่เคยผ่านมา

ฉันเคยตั้งสมมติฐานไว้เล่นๆ ว่า พระองค์คงไม่ถูกใจทัชมาฮาลสักเท่าไหร่ เพราะเป็นสัญลักษณ์ของการใช้งบประมาณมหาศาลเกินเหตุ และยิ่งพระบิดามีแผนจะสร้างทัชมาฮาลสีดำขึ้นเคียงข้างของเดิมที่อัครา ก็ยิ่งเป็นแรงผลักให้พระองค์ต้องแย่งชิงบัลลังก์และจับพระบิดาคุมขังไว้ แต่พอย้อนกลับมาอ่านประวัติศาสตร์จริงๆ กลับพบว่าการแย่งชิงอำนาจในราชวงศ์โมกุลซับซ้อนและลึกซึ้งกว่าที่คิด ทั้งแรงทะเยอทะยาน ความมักใหญ่ใฝ่สูง และการดิ้นรนเอาตัวรอดระหว่างพี่น้องที่ล้วนเต็มไปด้วยกลยุทธ์และความโหดร้าย

เมื่อได้มาเยือนเมืองออรังกาบัด ฉันได้พบกับทัชมาฮาลอีกแห่งหนึ่งที่เรียกกันว่า “Bibi Ka Maqbara” แม้จะมีขนาดเล็กกว่าและสร้างอย่างเรียบง่าย แต่สิ่งที่ทำให้ฉันประหลาดใจคือ ทัชมาฮาลแห่งนี้ถูกสร้างขึ้นโดยโอรสของกษัตริย์ออรังเซป เพื่อเป็นอนุสรณ์แด่พระมารดาของเขา ซึ่งก็คือพระมเหสีของกษัตริย์ออรังเซปนั่นเอง

ทัชมาฮาลน้อยแห่งเมืองออรังกาบัดนี้ สร้างขึ้นจากหินอ่อนเพียงบางส่วน ใช้วัสดุท้องถิ่นง่ายๆ ไม่ได้ใช้งบประมาณมหาศาลเหมือนที่อัครา มองในแง่หนึ่ง ก็อาจเป็นการสะท้อนให้เห็นว่าการแสดงความรักและการสร้างอนุสรณ์นั้นไม่จำเป็นต้องใช้งบประมาณมากมายเสมอไป

แต่เมื่อเวลาผ่านไป การมีอยู่ของทัชมาฮาลแห่งอัครากลับยืนยันได้อย่างชัดเจนว่า ความยิ่งใหญ่ ความโดดเด่น และเอกลักษณ์ของสถานที่สำคัญระดับโลก ย่อมได้รับการยอมรับมากกว่าความเรียบง่ายและการจำลองตามแบบดั้งเดิม ถึงแม้บางคนอาจล้อเลียนทัชมาฮาลแห่งเมืองออรังกาบัดอย่างขบขันว่าเป็น “Poor man’s Taj Mahal” หรือ “Mini Taj Mahal” แต่เชื่อไหม เมื่อฉันเผลอพูดคำนี้ให้คนท้องถิ่นได้ยิน ก็จะโดนค้อนขวับพร้อมเสียงตอบกลับอย่างภูมิใจว่า “Mini Taj Mahal โว้ย!”

ฉันอดคิดไม่ได้ว่า หากกษัตริย์ออรังเซปมีชีวิตอยู่ในวันนี้ ทรงอาจจะเข้าใจแล้วว่า แม้สิ่งที่พระองค์ทรงสร้างหรือมีส่วนเกี่ยวข้องจะไม่ได้รับชื่อเสียงโด่งดังเท่าทัชมาฮาลแห่งเมืองอัครา แต่ทุกวันนี้เมืองออรังกาบัดก็มีเสน่ห์เฉพาะตัว มีชีวิตชีวาด้วยประวัติศาสตร์อันน่าค้นหาไม่แพ้เมืองไหนในอินเดียเลย

สุดท้ายนี้ ฉันอยากขอแบ่งปันภาพทัชมาฮาลแห่งเมืองอัคราที่เคยไปเยือนเมื่อปี 2007 ให้ทุกคนได้เปรียบเทียบกันดูด้วยตาตัวเอง ว่าความยิ่งใหญ่และงบประมาณที่มากมายนั้น สุดท้ายแล้วคุ้มค่ากับความประทับใจที่โลกต่างยกย่องว่าเป็น “สิ่งมหัศจรรย์” จริงๆ หรือไม่