Nim Journey

หลังจากเล่าเรื่องวัดต่างๆ ในเลห์และบริเวณรอบๆ แล้ว สิ่งหนึ่งที่ไม่อาจละเลยได้ เพราะเป็นองค์ประกอบสำคัญที่อยู่คู่กับวัดเสมอ ก็คือ “พระ” หรือ “ลามะ” ซึ่งเป็นคำที่เรามักใช้เรียกพระทิเบตจนติดปาก

ในความเป็นจริง คำว่า “ลามะ” (Lama) เป็นตำแหน่งทางศาสนาในพุทธศาสนานิกายวัชรยาน ไม่ใช่คำเรียกพระทั่วไป ลามะหมายถึงผู้ที่ผ่านการศึกษาในพระธรรมจนสามารถเป็นครูสอนและได้รับความเคารพนับถือจากบรรดาพระด้วยกัน ตัวอย่างเช่น ท่านดาไลลามะ (Dalai Lama) ผู้นำจิตวิญญาณสูงสุดของชาวทิเบต

สำหรับชาวลาดักค์ ซึ่งนับถือพุทธศาสนาอย่างเคร่งครัด มีความเชื่อกันว่า การส่งลูกชายอย่างน้อยหนึ่งคนในครอบครัวไปบวชเป็นพระ จะเป็นบุญกุศลสูงสุดแก่ครอบครัว ดังนั้น วัดหลายแห่งจึงมีโรงเรียนสำหรับพระสงฆ์ ตั้งแต่ระดับพระเด็กไปจนถึงพระผู้ใหญ่ อย่างเช่นที่วัด Thiksey ฉันมีโอกาสเข้าไปชมและถ่ายรูปในห้องเรียนของพระเด็ก พวกเขาเรียนทั้งหลักธรรมคำสอนควบคู่ไปกับวิชาสามัญ เช่น ภาษาอังกฤษและคณิตศาสตร์ อาจเป็นเพราะเหตุนี้ที่ทำให้หลายครอบครัวเลือกให้ลูกชายมาบวช เพื่อให้ได้ทั้งความรู้ทางโลกและทางธรรม แม้ว่าห้องเรียนจะดูเหมือนโรงเรียนประถมทั่วไป และเด็กๆ ยังคงซุกซนไปตามวัย แต่พวกเขาก็ตั้งใจเรียนอย่างน่าประทับใจ

พุทธศาสนานิกายวัชรยาน ซึ่งแตกแขนงมาจากมหายาน มีรูปแบบปฏิบัติที่แตกต่างจากพระในแบบที่ฉันคุ้นเคย พระในนิกายนี้ไม่ได้เคร่งครัดในข้อปฏิบัติเหมือนพระในประเทศไทย ฉันรู้มาบ้างว่า พระวัชรยานสามารถใช้ชีวิตอย่างเป็นกันเองกับชาวบ้านมากกว่า แต่เมื่อได้เห็นด้วยตาตัวเอง ก็ยังอดรู้สึกสะดุดใจไม่ได้ ภาพของพระที่เดินไปมาในตลาด นั่งรถมอเตอร์ไซค์ ขับรถยนต์ หรือแม้แต่ทักทายและจับมือกับญาติโยมผู้หญิงอย่างสนิทสนม ล้วนเป็นภาพที่ไม่คุ้นตา และทำให้ฉันเกิดคำถามขึ้นในใจว่า หากเป็นเช่นนี้แล้ว พระเหล่านี้ใช้เวลาใดในการสวดมนต์และปฏิบัติธรรม ทำไมพวกเขาไม่ทำตนให้น่าเคารพยำเกรงกว่านี้ รวมถึงประเพณี “ระบำหน้ากาก” (Cham Dance) ที่ดูเหมือนพิธีกรรมอันแปลกตา ฉันไม่อาจเข้าใจได้ว่าเกี่ยวข้องกับการทำบุญอย่างไร

แต่แล้วฉันก็เริ่มตระหนักว่า นี่คือเสน่ห์ของความแตกต่างทางวัฒนธรรม ความเชื่อและประเพณีที่ไม่เหมือนกัน ในขณะที่ฉันไม่อินกับพิธีระบำหน้ากากที่วัดเฮมิส แต่มีผู้คนมากมายที่นั่งลงพนมมือด้วยใจเปี่ยมศรัทธา ภาพเหล่านี้สอนให้ฉันเข้าใจว่า การที่เราไม่สามารถเข้าถึงบางวัฒนธรรมได้ ไม่ได้หมายความว่าสิ่งนั้นไร้คุณค่า บางครั้งเราจำเป็นต้องก้าวออกจากมุมมองของตนเอง เปิดใจเรียนรู้ และมองดูสิ่งเหล่านั้นโดยไม่ด่วนตัดสิน

การเดินทางทำให้ฉันได้พบเจอวัฒนธรรมอันหลากหลาย เปรียบเสมือนการผจญภัยที่พาฉันไปสู่โลกใบใหม่ ได้พบสิ่งที่ทำให้ตื่นเต้น ตั้งคำถาม และแสวงหาคำตอบเพื่อทำความเข้าใจมากขึ้น การเปิดใจรับสิ่งใหม่อาจไม่ง่ายเสมอไป แต่เมื่อเราทำได้ มันจะกลายเป็นอีกหนึ่งบทเรียนอันล้ำค่าในการเดินทางของชีวิต